ประวัติความเป็นมา :
วิทยาลัยศาสนศึกษา เป็นหน่วยงานในมหาวิทยาลัยมหิดล จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๔๒ ในสมัยที่ศาสตราจารย์ น.พ.อรรถสิทธิ์ เวชชาชีวะ เป็นอธิการบดีและวิวัฒนาการมาจากโครงการศูนย์ศาสนศึกษาที่มหาวิทยาลัยมหิดล และแพทย์หญิงคุณอรวรรณ คุณวิศาล ประธานมูลนิธิน้ำทอง คุณวิศาล ร่วมกันจัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๔๐ ในสังกัดสำนักงานอธิการบดี สถานที่ทำงานของวิทยาลัยอยู่ที่อาคารน้ำทอง คุณวิศาล ตรงข้ามกับ คณะสัตวแพทยศาสตร์ ในวิทยาเขตศาลายา เป็นอาคาร ๕ ชั้น มีลักษณะโปร่งและโล่ง แต่ละชั้นของอาคารมีสถานที่สำหรับสนทนาพาทีเป็นระยะๆ ใกล้ลานดอกไม้ประดับ ตรงกลางบริเวณของตัวตึกเป็นสวนหย่อม พร้อมทั้งม้านั่งใต้ต้นไม้เขียวชอุ่มสำหรับพักกายและใจ บริเวณรอบอาคารมีไม้ยืนต้น สร้างความร่มรื่นและสงบให้แก่สถานที่นี้ ศาสนศึกษาเป็นการศึกษาศาสนาในแง่มุมต่างๆ ด้วยวิธีการของเหตุผลและด้วยการนำความรู้จากวิทยาการสมัยใหม่ เช่น วิทยาศาสตร์ จิตวิทยา สังคมวิทยา และมานุษยวิทยามาใช้ในการศึกษาศาสนาทั้ง ๒ ลักษณะ คือในลักษณะที่เป็นประสบการณ์ร่วมของมนุษย์ในการแสวงหาสัจธรรมของชีวิต และความสุขสมบูรณ์แบบ และในลักษณะที่เป็นศรัทธาความเชื่อของศาสนิกชนที่แตกต่างกัน ความเข้าใจศาสนาในทั้งสองลักษณะจะช่วยขยายความคิดและความรู้เกี่ยวกับศาสนา ที่ผู้ศึกษามีอยู่ให้กว้างและลึกซึ้งขึ้น เพราะจะมองเห็นความเชื่อมโยงของศาสนาต่างๆ ทางประวัติศาสตรวัฒนธรรมความคิดและทางคำสอน พร้อมทั้งตระหนักถึงความสำคัญของแต่ละศาสนาไม่ว่าจะเป็นศาสนาของตนหรือของ ผู้อื่นที่มีต่อความสุขของมนุษย์ มีผลให้มีใจเปิดกว้างและมีเหตุมีผลในเรื่องศาสนามากขึ้น การศึกษาศาสนาที่วิทยาลัยมีทั้งการศึกษาในชั้นเรียนกับอาจารย์ การอภิปรายกลุ่มย่อย และการค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเองในห้องสมุด และในชุมชนของศาสนิกชนศาสนาต่างๆ ทั้งด้วยตัวนักศึกษาแต่ละคนเองและด้วยการทำงานเป็นกลุ่ม นอกจากวิชาศาสนศึกษาแล้ว นักศึกษาของวิทยาลัยยังมีโอกาสศึกษาวิชาต่างๆ ในหมวดการศึกษาทั่วไปของมหาวิทยาลัย และวิชาอื่นที่เป็นประโยชน์ในการประกอบอาชีพและในการมีชีวิตอยู่ในสังคม ศตวรรษที่ ๒๑ ควบคู่ไปด้วย เช่น วิชาวิทยาศาสตร์ คอมพิวเตอร์ ภาษาอังกฤษ ภาษาเยอรมัน ภาษาญี่ปุ่น และภาษาจีนปรัชญา :
ศาสนาเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ทางด้านคุณธรรมจริยธรรมและ จิตวิญญาณให้เป็นทรัพยากรที่มีคุณค่าสูงสุดของสังคมไทยและสังคมโลกปณิธาน :
ส่งเสริมการศึกษาและการวิจัยเกี่ยวกับศาสนาและจริยธรรม การผลิตบัณฑิตและนักวิชาการสาขาวิชาศาสนศึกษา สำหรับสอน วิจัย และทำคุณประโยชน์ให้แก่สังคมไทยและประชาคมโลกวิสัยทัศน์ :
๑. เป็นสถาบันการศึกษาชั้นนำในประเทศและในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ มีเครือข่ายการศึกษาในเรื่องศาสนาและจริยธรรมกับสถาบันการศึกษาต่างๆ ที่มีลักษณะและเป้าหมายคล้ายคลึงกันทั้งในประเทศและต่างประเทศ๒. ร่วมมือกับสถาบันการศึกษาต่างๆ ทั้งในการผลิตบัณฑิตที่ได้มาตรฐานพร้อมทั้งมีคุณธรรมนำความรู้ และในการวิจัยเพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ทางด้านศาสนาและจริยธรรม
๓. เป็นสถาบันที่มุ่งถวายความรู้แก่พระสงฆ์ให้มีศักยภาพในการทำงานให้แก่พุทธ ศาสนาและสังคมมากขึ้น และเป็นสถานที่ฝึกอบรมครู/อาจารย์ที่สอนวิชาศาสนาและจริยธรรมให้มีความรู้ ความสามารถในการสอนวิชาทั้งสองให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
